Τα τελευταία χρόνια γίνεται όλο και περισσότερο αποδεκτή η άποψη ότι η επαγγελματική ανάπτυξη προσδιορίζεται από:

  1. τη σύνθεση των χαρακτηριστικών του εαυτού, όπως τα αντιλαμβάνεται το κάθε άτομο,
  2. τις ευκαιρίες που του παρέχονται,
  3. τους περιορισμούς  που σχετίζονται με
    • τη γνώση του εαυτού,
    • τη δημιουργία θετικής στάσης απέναντι στον εαυτό του, τους άλλους και τη ζωή,
    • την αξιοποίηση και τη διεύρυνση των θετικών πτυχών του χαρακτήρα,
    • τη δημιουργία ισχυρής προσωπικότητας.

Όλα τα παραπάνω εντάσσονται στην ονομαζόμενη «Νοημοσύνη της επιτυχίας». Οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξή της δημιουργούνται με τη μεγιστοποίηση των δυνατών στοιχείων των ατόμων και την αντιστάθμιση των αδύνατων πτυχών τους με την αξιοποίηση των φυσικών ικανοτήτων και των ταλέντων τους (Sternberg, 1999 / Φλουρής, 20001).

Όπως υποστηρίζει ο Sternberg, οι άνθρωποι που διαθέτουν « νοημοσύνη της επιτυχίας » έχουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά, ανεξάρτητα από το βαθμό ή τη φύση της επιτυχίας τους. Τα χαρακτηριστικά αυτά οφείλει να καλλιεργήσει το σχολείο στους μαθητές, προκειμένου να τους προετοιμάσει κατάλληλα για να επιτύχουν στην επαγγελματική και την προσωπική τους ζωή. Σύμφωνα λοιπόν με τις παραπάνω αντιλήψεις, τα επιτυχημένα άτομα διακρίνονται από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

  • Δημιουργούν κίνητρα για τον εαυτό τους.
  • Μαθαίνουν να ελέγχουν τις παρορμήσεις τους.
  • Γνωρίζουν πότε να επιμένουν.
  • Γνωρίζουν πώς να αξιοποιούν στο έπακρο τις ικανότητές τους.
  • Μεταφράζουν τις σκέψεις τους σε δράση.
  • Είναι προσανατολισμένα στο αποτέλεσμα.
  • Ολοκληρώνουν τα έργα που αναλαμβάνουν και συνεχίζουν.
  • Παίρνουν πρωτοβουλίες.
  • Δε φοβούνται να διακινδυνεύσουν να αποτύχουν.
  • Δεν αναβάλλουν τη δράση.
  • Αποδέχονται τη δίκαιη κριτική.
  • Είναι ανεξάρτητα.
  • Αναζητούν τρόπους για να υπερνικούν τις προσωπικές τους δυσκολίες.
  • Εστιάζουν και συγκεντρώνονται στην επίτευξη των στόχων τους.
  • Διατηρούν ισορροπία στον αριθμό των έργων με τα οποία ασχολούνται.
  • Διαθέτουν την ικανότητα να καθυστερούν τη λήψη των ανταμοιβών τους.
  • Έχουν την ικανότητα να βλέπουν τόσο το σύνολο, όσο και τα επιμέρους κομμάτια.
  • Διαθέτουν, σε λογικό βαθμό, αυτοπεποίθηση και πίστη στην ικανότητά τους να πετύχουν τους στόχους τους.
  • Διατηρούν ισορροπία ανάμεσα στην αναλυτική, τη δημιουργική και την πρακτική σκέψη.

Το ελληνικό σχολείο καλείται να υιοθετήσει εκπαιδευτικά προγράμματα που να προσφέρουν στους μαθητές την ευκαιρία να αναπτύξουν τις επιθυμητές ικανότητες. Πρέπει να περιέχουν στοιχεία που σχετίζονται με τα καθημερινά προβλήματα της ζωής και με τις προκλήσεις που συναντώνται στον εργασιακό χώρο.

Με τον τρόπο αυτό, δίνεται έμφαση στην ιδέα ότι η εξειδίκευση και οι ικανότητες αναπτύσσονται μέσα από την πράξη, βελτιώνονται βαθμιαία και δεν περιορίζονται από το γεγονός ότι το άτομο ανήκει σε μια συγκεκριμένη ομάδα. Έτσι ανατρέπονται οι παραδοσιακές απόψεις ως προς την καταλληλότητα κάποιου για συγκεκριμένη θέση εργασίας και ο προσανατολισμός του βασίζεται στις πραγματικές ικανότητές του για εργασία κι όχι στα αρνητικά στερεότυπα που δημιουργούν την αίσθηση «εγώ ανήκω ή δεν ανήκω εδώ».

Γενικά, πρέπει να επιδιώκεται η καλλιέργεια της αυτοπεποίθησης με τη βοήθεια ποικίλων μεθόδων ενίσχυσης και ανατροφοδότησης και να προωθείται ένας συνεχής διάλογος, ο οποίος θα στοχεύει στο να καθοδηγεί το άτομο, δίνοντας ελάχιστη προσοχή σ’ αυτά που έκανε ή δεν έκανε καλά. Η πρακτική αυτή ελαχιστοποιεί το συναισθηματικό κόστος των προηγούμενων αποτυχιών, ενώ παράλληλα, ευνοεί τη βαθμιαία καλλιέργεια του αισθήματος της αυτό- αποτελεσματικότητας.

Για να μπορέσει το άτομο να ανταποκριθεί στις προκλήσεις των καιρών, οφείλει περισσότερο από ποτέ να γνωρίζει με πληρότητα τον εαυτό του και να καλλιεργεί όλες τις πτυχές της προσωπικότητάς του. Για το σκοπό αυτό οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί και άλλοι φορείς οφείλουν να βοηθήσουν το άτομο να συνειδητοποιήσει τις δυνατότητες και τις αδυναμίες του, για να μπορεί να βρίσκει λύσεις στα προβλήματα της ζωής του και να παίρνει κάθε φορά τις κατάλληλες αποφάσεις στον προσωπικό, επαγγελματικό και κοινωνικό τομέα. Έτσι, θα αναπτύξει το έμφυτο δυναμικό του και θα αξιοποιήσει δημιουργικά τα ταλέντα του.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. Κασσωτάκης, Ι. Μιχάλης (2004): Συμβουλευτική και επαγγελματικός προσανατολισμός. Θεωρία και πράξη. Αθήνα: Τυπωθήτω
  2. Φλουρής, Γ. (2001): Από το δείκτη νοημοσύνης στη νοημοσύνη της επιτυχίας στο χώρο της εργασίας. Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου Ε.Κ.Ε.Π. Εξελίξεις στη Συμβουλευτική και τον Επαγγελματικό Προσανατολισμό στην αυγή του 21ου αιώνα. Αθήνα : Ε.Κ.Ε.Π
  3. Sternberg, R.J. (1999): Η νοημοσύνη της επιτυχίας. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

 

logo-espa

mobile έκδοση